Wat is COPD?


COPD:
Chronic Obstructice Pulmonary Disease → Chronische obstructieve longziekte

COPD is een verzamelnaam voor aandoeningen van de luchtwegen.
-------------↓-------------
° Chronische bronchitis
Wordt gekenmerkt met een aanhoudende hoest, die veroorzaakt ontsteking en vernauwing van de grootste en smallere bronchiale buizen.
Chronische bronchitis veroorzaakt eveneens een verhoogde slijmproductie, die de vernauwde takken kan blokkeren.
° Longemfyseem
Is een onsteking binnen de broze wanden van de alveolen. Dit kan een deel van de wanden en een deel van de elastisch vezels, die er voor
zorgen dat de kleine luchtwegen samenvouwen als men uitademt, vernielen. Dit verzwakt de uitgaande luchtstroom van de longen.
Het zijn aandoeningen waarbij de kleine luchtwegen (bronchiolen & longblaasjes) vernauwd zijn. Hierdoor worden COPD patienten gehinded in uit te ademen. De lucht wordt in de longen opgesloten (air trapping) en normaal andemen wordt moeilijk.


Longen en Air Trapping

Elke dag halen we voortdurend adem. We ademen lucht in en blazen die grotendeels weer uit. Heb je last van COPD, dan gaat het iets anders. Omdat je luchtwegen vernauwd zijn, heb je geen tijd om de ingeademde lucht weer volledig uit te blazen. Er blijft daardoor meer lucht achter in je longen dan anders. Dit noemen we Air Trapping: gevangen lucht. Deze lucht neemt ruimte in je longen in en maakt ze dus kleiner. Je hebt dus eigenlijk minder ruimte om te ademen.
Longarts, Universitair Medisch Centrum Nijmegen: 'Mensen die het benauwd hebben tijdens het bewegen, denken vaak dat dit komt omdat ze iets ouder worden. Daarom trekken ze soms laat aan de bel. Ben je kortademig en heb je gerookt, wees dan alert.'




Bouw van de luchtwegen
De luchtwegen zijn opgebouwd uit verschillende takken. Het begint bij de grote luchtpijp. Deze vertakt zich in de longen in twee hoofdtakken en van daaruit vertakken de luchtwegen zich steeds verder. Helemaal aan het einde van deze kleine longtakjes zitten longblaasjes. U kunt de bouw van de luchtwegen vergelijken met een omgekeerde boom
Stam Luchtpijp → Trachea
Twee hoofdtakken → Bronchiën
Takjes → Bronchiolen
Blaadjes → Longblaasjes → Alveolen

De longblaasjes zijn elastisch, ze rekken uit bijexternal image Longen.gif
de inademing en gaan weer terug naar de
oorspronkelijke vorm bij de uitademing.
De longblaasjes zijn omgeven door dunne
bloedvaatjes (cappillairen). De wanden van deze long-
blaasjes en bloedvaatjes zijn dun. Hierdoor
vindt de zuurstofuitwisseling plaats, via de
longblaasjes naar het bloed. Het koolzuur
(een afvalproduct van het lichaam) gaat weer
via de longblaasjes en de luchtpijptakjes met
de uitademing naar buiten.


De binnenkant van de luchtwegen is bekleed met slijmvlies.
Dit slijmvlies kan gaan ontsteken door vele prikkels o.a. sigarettenrook, stof of luchtvervuiling.
Het slijmvlies zwelt op en gaat meer slijm produceren. Ook kunnen de spiertjes, die om de luchtpijptakjes zitten samentrekken zodat de passsage van lucht minder wordt. Het gevolg is dat u zich benauwd voelt.

Oorzaken van COPD?
De belangrijkste oorzaak van COPD Roken
Andere oorzaken die een rol kunnen spelen zijn:
→ Luchtvervuiling
→ Erfelijkheid
→ Langdurig contact met stoffige lucht, zoals: Zaagsel
→ Langdurig contact met giftige stoffen zoals bijtmiddelen.
Het roken veroorzaakt een ontsteking van het slijmvlies van de kleine luchtwegen en hierdoor worden de kleine luchtwegen en longblaasjes beschadigd. Virusinfectie kunnen de ontsteking van de luchtwegen verergeren.

Bij COPD wordt de patiënt gevoeliger voor prikkels zoals:
- Mist, vochtig weer, koude lucht, warm/broeierig weer en harde wind.
- Parfum, haarlak, deodorant, schoonmaakmiddelen, verflucht, luchtjes van bakken of braden, barbequelucht.
- Griep, verkoudheid
- Spanning, emoties
- Inspanning


Verschillende stadia

Artsen kennen bij COPD vier verschillende stadia. De indeling in deze vier stadia noemen we ook wel de GOLD-indeling (Global Initiative for Obstructive Lung Disease). In welk stadium een patiënt zich bevindt, is afhankelijk van zijn FEV1-waarde (Forced Expiratory Volume in one second). Deze waarde staat voor het volume dat iemand uitblaast in de eerste seconde van de uitademing na een maximale inademing. De arts bepaalt deze waarde aan de hand van een longfunctieonderzoek (spirometrie). De patiënt blaast daarbij in een apparaatje. Hij moet volledig in- en uitademen en vervolgens weer inademen. Het apparaat meet vervolgens hoe hard en hoe lang de patiënt uitademt. De arts stelt op basis van deze uitkomst de diagnose.
GOLD- stadium
Ernst
FEV1-waarde
Stadium I:
mild
  • 80%
Stadium II:
matig
50%-80%
Stadium III:
ernstig
30%-50%
Stadium IV:
zeer ernstig
< 30% met daarbij chronisch ademhalingsfalen
Bijvoorbeeld: je hebt een FEV1-waarde van 60%. Dat betekent dat het volume van de adem die je uitblaast 60% is van het volume dat iemand met gezonde longen uitblaast. Je COPD bevindt zich in GOLD-stadium II.
Longarts, universitair Medisch Centrum Nijmegen: ‘De ontwikkeling van COPD is, net als de behandeling, heel persoonlijk. Hoe slecht zijn je longen er aan toe? Ben je bereid te stoppen met roken, neem je trouw de medicatie in en beweeg je voldoende?’